Binlerce Yıllık Sağlık Sunan Ürün Sade Yağ
Sağlığımız ve formumuz için yapabileceğimiz en doğru işlerden biri, kalbimize iyi bakmaktır. Sadece kalp ve damar hastalıklarından korunmak için değil, bugün ve ileriki yaşlarda hayatın tadını çıkarabilmek için de yeterli enerjiye sahip olmamız gerekir. İşte tam bu noktada imdadımıza yetişen bir ürün var; adı sade yağ.
Günümüzde pek çok insan, gıdaları doğru ve dengeli oranlarda tüketerek sağlıklı beslenmeyi adeta bir hayat tarzı hâline getirmeyi hedefliyor. Vitamin, yağ ve enerji bakımından tercih edilebilecek sağlıklı yağlardan biri olan sade yağın geçmişi milattan önce iki binli yıllara kadar uzanıyor. İlk defa geçtiğimiz haftalarda İstanbul’da düzenlenen Şanlıurfa Tanıtım Günleri’nde yakından tanıma fırsatı bulduğum bu ürün, Şanlıurfa ile özdeşleşmiş klarife tereyağı olarak da biliniyor. Sade yağ, tereyağında bulunan süt yağından suyun ve sütte yer alan protein ile şeker gibi katı maddelerin uzaklaştırılmasıyla elde ediliyor.
Anavatanı Hindistan, Bangladeş ve Pakistan olan sade yağ, yabancı dilde ghee olarak anılırken Osmanlı döneminde revgan i sade adıyla biliniyor. Güney Asya ve Arap mutfağında sıkça kullanılan bu yağ, besin değerleri bakımından son derece zengin bir içeriğe sahip.
Sade yağ, tıpkı tereyağı gibi saf sütten elde edilen bir gıda maddesi. Tereyağı ile sade yağ arasındaki temel fark, yağ oranından kaynaklanıyor. Tereyağında yüzde seksen iki oranında süt yağı bulunurken, sade yağda bu oran yüzde doksan dokuza kadar çıkıyor. Her iki üründe de kesinlikle koruyucu, kıvam artırıcı ya da katkı maddesi yok.
Sade yağın yapımı aslında oldukça basit; ancak dikkat edilmesi gereken birkaç önemli püf noktası var. Öncelikle mutlaka kaliteli bir tereyağı kullanılmalı. Bir kilo tereyağı temiz ve derin bir tencereye alınır, kısık ateşte yavaş yavaş eritilir. Bu süreçte su buharlaşır, katı maddeler dibe çöker, yağ ise üstte toplanır. Kaynama sırasında oluşan köpükler tahta bir kaşıkla alınır ve köpüklenme bitene kadar bu işleme devam edilir. Yaklaşık bir saat sonunda kalıntılar tamamen dibe çöker. Ocak kapatılır ve yağın berrak, sarı bir renk aldığı görülür. Soğuduktan sonra temiz bir bezle süzülerek kaba alınır. Dolaba kaldırılan sade yağ kıvam aldığında, kahvaltıdan ana yemeklere kadar her öğünde kullanıma hazır hâle gelir.
Doğal yöntemlerle elde edilen sade yağ, besin öğeleri ve yağ asitleri açısından oldukça zengindir. İçeriğinde A, D, E ve K vitaminleri bulunur. Sindirim sisteminin dostudur, bağırsak mukozasını korur. İçerdiği antioksidanlar sayesinde serbest radikallere karşı vücudu korur. Güçlü bir enerji kaynağıdır. Doymuş yağ oranının yüksek olması, beyin sağlığı açısından önemli bir avantajdır. Kemik erimesine karşı etkilidir ve bu nedenle özellikle büyüme çağındaki çocuklar için önerilir. Omega üç yağ asitleri sayesinde iltihaplanmaların önüne geçer, düzenli tüketildiğinde bağışıklık sistemini güçlendirir.
Sade yağda bulunan D vitamini, sağlıklı kemikler için büyük önem taşır ve kanın pıhtılaşmasını dengeler. Deri yaralarının daha hızlı kapanmasına yardımcı olur. Yara, tahriş ve yanıklara sürüldüğünde iyileşme sürecini hızlandırır. Saç ve cilt sağlığına ciddi katkı sağlar; düzenli tüketildiğinde bu değişim gözle görülür hâle gelir.
Düşük laktoz oranı ve katkısız yapısı sayesinde birçok kişi tarafından rahatlıkla tüketilen sade yağ, kızartma ve kavurma gibi yemeklerde gönül rahatlığıyla kullanılabilir. Yanma ısısı oldukça yüksek olduğu için kolay kolay bozulmaz ve uzun süre dayanır.
Sağlıklı beslenerek hastalıklardan korunmak isteyenler için sade yağ önemli bir besin kaynağıdır. Oda sıcaklığında katı hâlde bulunur, ancak vücut sıcaklığında erimeye başlar. Bu da vücut tarafından ne kadar kolay emildiğinin açık bir göstergesidir. Anadolu’nun binlerce yıllık mutfak kültüründen süzülüp gelen sade yağ, bu toprakların bize bıraktığı değerli bir mirastır. Sağlığına önem veren herkesin, yemeklerinde sade yağa mutlaka yer vermesi gerektiğine inanıyorum.
Yazar: Önder Güzelaslan
Sade yağ nedir, sade yağ faydaları nelerdir, sade yağ nasıl yapılır, ghee yağı sağlıklı mı, sade yağ kalbe iyi gelir mi, sade yağ kemiklere faydalı mı, sade yağ cilde iyi gelir mi, Önder Güzelaslan sade yağ yazısı,